Metodyka Wychowania Fizycznego

Zasady,  metody kształcenia i wychowania stosowane w wychowaniu fizycznym oraz wychowaniu fizycznym specjalnym, dla dzieci  ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

W pedagogice obowiązują zasady i metody kształcenia oraz wychowania, ich przestrzeganie pozwala na osiąganie założonych celów. Zostały one przeniesione również na grunt pedagogiki specjalnej, w tym  pedagogiki osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Przestrzeganie owych zasad i metod jest konieczne w pracy każdego nauczyciela, również wychowania fizycznego, pozwala bowiem na rozumne, przemyślane oddziaływanie na dziecko.

              Poniżej jest wymieniony spis zasad „nauczania – uczenia się” z zakresu wychowania fizycznego wg Strzyżewskiego (1996), ze zwróceniem uwagi na specyfikę dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi wg Gawlik, Zwierzchowska (2004).

 

-         ZASADA Świadomego i aktywnego udziału uczniów w procesie nauczania uczenia się

-        ZASADA  poglądowości

-    ZASADA systematyczności

-    ZASADA przystępności

-    ZASADA trwałości

-    ZASADA podmiotowego traktowania ucznia

-    ZASADA łączenia teorii z praktyką

-         ZASADA integracji kształcenia i wychowania

-    ZASADA różnicowania doboru treści i form kształcenia

-    ZASADA kształcenia ustawicznego

Nauczanie różnorodnych zadań ruchowych jest możliwe przy zastosowaniu różnych metod oddziaływania dostosowanych do danego zadania ruchowego i celu, który chcemy osiągnąć. Wśród różnych systematyk metod wychowania fizycznego wykorzystywane są metody usystematyzowane przez Strzyżewskiego (1996), biorą one pod uwagę poziom aktywności i samodzielności uczniów. Metody podzielone są na odtwórcze, usamodzielniające oraz twórcze.

 

METODY ODTWÓRCZE:

-         metoda naśladowczo ścisła

-         metoda zadaniowo ścisła

-         metoda programowanego uczenia się

 

METODY USAMODZIELNIAJĄCE:

-         metoda zabawowo-naśladowcza

-         metoda zabawowo-klasyczna

-         metoda programowanego usprawniania się

 

METODY TWÓRCZE:

-         metoda ruchowej ekspresji twórczej (metoda R. Labana)

-         metoda problemowa

 Formy prowadzenia zajęć oraz ich organizacja w czasie i przestrzeni:

       -                forma frontalna

-         forma zajęć w zespołach

-         forma zajęć w zespołach z dodatkowymi zadaniami

-         forma stacyjna

-         forma obwodu ćwiczebnego

-         forma indywidualna

 Prowadząc lekcje wychowania fizycznego z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi nauczyciel bierze pod uwagę dodatkowo kilka innych, bardzo ważnych zaleceń: 

1. 1. należy dążyć do eliminowania ruchów patologicznych występujących u niektórych dzieci, im wcześniej zaczniemy to robić, tym większe szanse na powodzenie
2.  
3. 2. trzeba pamiętać, że nowe sytuacje i ćwiczenia nie mogą być zbyt trudne, muszą być dostosowane do możliwości dzieci, w przeciwnym razie powodują zniechęcenie i zahamowanie potrzeby aktywności ruchowej
4.  
5. 3. należy wystrzegać się nadopiekuńczości i wyręczania dzieci w wykonywaniu czynności ruchowych
6.  
7. 4. wyjaśnienia kierowane do dzieci muszą być proste i zrozumiałe, w przeciwnym razie dzieci nie podejmą zadania
8.  
9. 5. należy często powtarzać wyuczone elementy, w przeciwnym razie dzieci szybko zapomną to, czego się nauczyły
10.  
11. 6. dziecko nie może być karane za niepowodzenia i nadmiernie strofowane, doprowadzi to bowiem do utraty wiary we własne siły i brak zainteresowania aktywnością ruchową
12.  
13. 7. nawet za niewielkie osiągnięcia dzieci powinny być chwalone czy nagradzane (metoda wzmocnień pozytywnych), zachęca je to do działania i podnosi wiarę we własne możliwości
14.  
15. 8. wskazana jest różnorodność ćwiczeń i przyborów, zwłaszcza z dziećmi o krótkotrwałej koncentracji uwagi, nie doprowadzi to bowiem do zbyt szybkiego znużenia lekcją
16.  
17. 9. należy pamiętać o tym, że dzieci niechętnie wykonują nowe ćwiczenia, które zwykle sprawiają im dużo trudności, stąd konieczność stopniowego i powolnego wprowadzania nowych zadań ruchowych.

  

Metody stosowane w przypadku  dzieci u których występują różnego rodzaju zaburzenia emocjonalne.

        W przypadku dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi, które często znajdują się w sytuacjach wywołujących u niego różnego rodzaju lęki, napięcia psychiczne, zaburzenia równowagi emocjonalnej stosuje się metody i techniki relaksacyjne. Techniki relaksacyjne poprzez rozluźnienie napięcia mięśniowego w konsekwencji prowadzą do odprężenia psychicznego i równowagi wegetatywnej. Poprzez systematyczne ćwiczenia dzieci nabywają umiejętności automatycznego rozluźniania mięśni bez potrzeby wykonywania ruchów.

Stosowane techniki oraz metody to:

-         technika relaksacji  Jacobsona

-         technika relaksacji B. Kaji (silny i słaby)

-         trening autogenny Schultza

-         technika relaksacji A. Polender

BIBLIOTECZKA SZKOLNEGO WYCHOWANIA FIZYCZNEGO:

-         S. Strzyżewski „Proces kształcenia i wychowania w kulturze fizycznej”

-         W. Skowroński „Eurofit specjalny”

-         Jezierski R.; Rybicka A. „Gimnastyka - teoria i metodyka”

-         Gawlik K.; Walaszczyk A. „Gry i zabawy ruchowe w szkołach specjalnych”

-         Zwierzchowska A.; Gawlik K. „Wychowanie fizyczne dzieci i młodzieży niesłyszącej i słabosłyszącej”

-         Gawlik K.; Zwierzchowska A. „Wychowanie fizyczne dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną”

-         Kowaluk G.; Grabowski W.; Marek W. „Jak ksztaltować siłę dzieci i młodzieży w szkole”

-         Stefaniak T. „Atlas uniwersalnych ćwiczeń siłowych część I”

-         Stefaniak T. „Atlas uniwersalnych ćwiczeń siłowych część II”

-         Bondarowicz M.; Staniszewski T. „Wielka księga zabaw i gier ruchowych Część I - Wiosenno - letnie ciepłe dni”

-         Bondarowicz M.; Staniszewski T „Wielka księga zabaw i gier ruchowych Część II - jesienno - zimowe chłodne dni”

-         Zaborniak S.; Praca zbiorowa „Metodyka nauczania ćwiczeń lekkoatletycznych Poradnik dla nauczycieli”